การคำนวณอายุหัวใจ ทําให้คุณทราบว่าหัวใจของคุณแข็งแรงขนาดไหน เหมาะสมกับอายุตอนนี้หรือไม่
โดยที่ฟอร์มคำนวณอายุหัวใจนี้จะเปรียบเทียบอายุจริงของคุณกับอายุหัวใจของคุณโดยถามคําถามเกี่ยวกับสุขภาพของคุณต่างๆเพื่อนำมาคำนวณอายุหัวใจของคุณ
คำนวณอายุหัวใจ ไม่ใช่การนับตามวันเกิด แต่เป็นการประเมินความเสี่ยงของระบบหัวใจและหลอดเลือด โดยอ้างอิงจากงานวิจัยของ Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ระบุว่า “อายุหัวใจ” คือการคาดการณ์อายุของระบบหลอดเลือดและหัวใจของบุคคลนั้น ๆ โดยคำนวณจากปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ (1)
หากคุณ คำนวณอายุหัวใจ แล้วพบว่าตัวเลข “สูงกว่า” อายุจริง นั่นแปลว่าคุณมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด (CVD) สูงกว่าคนที่อายุเท่ากันแต่มีสุขภาพดี การรู้อายุหัวใจจึงเปรียบเสมือนสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้า ให้เราเร่งปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยงเสียตั้งแต่เนิ่น ๆ ค่ะ
การคำนวณมักใช้ข้อมูลพื้นฐานร่วมกับ แบบประเมิน CVD risk score ซึ่งเป็นเครื่องมือทางการแพทย์ที่ช่วยพยากรณ์โอกาสการเกิดโรค โดยปัจจัยหลักที่มีผลต่ออายุหัวใจ ได้แก่:
หนึ่งในตัวชี้วัดสุขภาพหัวใจที่สำคัญคือ “ชีพจร” หรืออัตราการเต้นของหัวใจค่ะ สำหรับคนทั่วไป อัตราการเต้นของหัวใจปกติ bpm (Beats per minute) ขณะพัก (Resting Heart Rate) ควรอยู่ที่ 60-100 ครั้งต่อนาที แต่ในนักกีฬาหรือผู้ที่ออกกำลังกายประจำ หัวใจอาจเต้นช้าลงได้ถึง 40-50 ครั้งต่อนาที ซึ่งถือเป็นสัญญาณที่ดีค่ะ (2)
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น โปรทริว่าได้สรุปค่าเฉลี่ย อัตราการเต้นของหัวใจ ตามอายุ มาฝากค่ะ (ค่าประมาณการขณะพัก):
ช่วงอายุ | อัตราการเต้นของหัวใจ (ครั้ง/นาที) |
ทารกและเด็กเล็ก | 80 – 130 |
เด็กโต (7-15 ปี) | 70 – 100 |
ผู้ใหญ่ (18 ปีขึ้นไป) | 60 – 100 |
อัตราการเต้นของหัวใจ ผู้ สูงอายุ | 60 – 100 (อาจช้าลงเล็กน้อยตามยาที่ทาน) |
มีคำถามเข้ามาบ่อยค่ะว่า ผู้ ป่วย อายุ 45 ปี ควร มี ค่า ชีพจร ปกติ อยู่ ที่ ระดับ ใด? คำตอบคือควรอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคือ 60-100 ครั้งต่อนาทีค่ะ แต่หากต้องการสุขภาพที่ดีเยี่ยม งานวิจัยระบุว่าผู้ที่มีอัตราการเต้นของหัวใจขณะพักต่ำ (ประมาณ 60-70) มักมีความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดน้อยกว่าผู้ที่มีชีพจรเต้นเร็วขณะพักค่ะ (2)
ส่วน อัตราการเต้นของหัวใจ อายุ 60 ปีขึ้นไป ก็ยังคงใช้เกณฑ์เดียวกัน แต่ต้องระวังเรื่องความสม่ำเสมอของจังหวะการเต้นที่อาจเปลี่ยนแปลงไปตามวัยค่ะ
การสังเกต อัตราการเต้นของหัวใจผิดปกติ เป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามค่ะ โดยเฉพาะภาวะ อัตราการเต้นของหัวใจสูง (Tachycardia) หรือเต้นเร็วผิดปกติขณะพัก
ถ้าคุณเพิ่งวิ่งเสร็จหรือตกใจสุดขีด ตัวเลข 120 ถือว่าปกติค่ะ แต่ถ้าคุณนั่งอยู่เฉยๆ แล้ว หัวใจเต้นเร็ว 120 ครั้งต่อนาที อันตราย ไหม? คำตอบคือ “ควรปรึกษาแพทย์” ค่ะ เพราะอาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติของไฟฟ้าหัวใจ ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ หรือภาวะซีด ซึ่งควรได้รับการตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
นอกจากเรื่องชีพจรแล้ว อาการเตือนของโรคหัวใจหรือภาวะหัวใจวายที่ต้องระวัง ได้แก่:
หลายคนเข้าใจผิดว่าโรคหัวใจเป็นโรคของคนแก่ แต่ความจริงคือ อายุ 25 เป็นโรคหัวใจได้ไหม หรือ อายุ 30 เป็นโรคหัวใจได้ไหม? คำตอบคือ “ได้ค่ะ” และแนวโน้มในปัจจุบันพบผู้ป่วยอายุน้อยเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
สาเหตุหลักมาจากไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต เช่น ความเครียด การพักผ่อนน้อย การสูบบุหรี่ และอาหารการกิน การเริ่มดูแลตัวเองตามแนวทาง Primary Prevention หรือการป้องกันปฐมภูมิ ตั้งแต่อายุยังน้อย จึงเป็นสิ่งสำคัญมากในการลดความเสี่ยงระยะยาว (3)
หากคุณ คำนวณอายุหัวใจ แล้วผลออกมาน่าตกใจ อย่าเพิ่งท้อนะคะ เราสามารถ “ลดอายุหัวใจ” ให้เด็กลงได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ดังนี้:
สำหรับผู้ที่มีความกังวลหรือมีคนใกล้ชิดป่วย โปรทริว่าขอรวบรวมคำถามยอดฮิตมาตอบให้คลายกังวลค่ะ
การ คำนวณอายุหัวใจ เป็นเพียงจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราตระหนักถึงสุขภาพภายใน ไม่ว่าผลลัพธ์จะเป็นอย่างไร สิ่งสำคัญที่สุดคือการลงมือดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ ทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อให้หัวใจดวงน้อยๆ ของเราแข็งแรงและอยู่คู่กับเราไปนานๆ ค่ะ
หากคุณมีอาการผิดปกติ เช่น เจ็บหน้าอกหรือใจสั่นรุนแรง อย่ารีรอที่จะไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียดนะคะ สุขภาพหัวใจ รอไม่ได้ค่ะ
*บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาในการให้คำแนะนำทางการแพทย์, การวินิจฉัย, หรือการรักษา หากมีข้อกังวลหรือคำถามเกี่ยวกับสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเสมอ
