เชื่อว่าหลายคนคงเคยยืนงงหน้าตู้ยาสามัญประจำบ้าน หรือหยิบขวดวิตามินซีขึ้นมาอ่านฉลากแล้วเกิดคำถามในใจ… “สรุปแล้วฉันต้องกินตอนไหนกันแน่?” บางคนบอกกินตอนเช้าดีที่สุด บางคนบอกกินก่อนนอนผิวจะสวย หรือบางกระแสบอกต้องกินตอนท้องว่างร่างกายจะได้ดูดซึมเต็มที่ แต่พอลองทำตามกลับรู้สึกแสบท้องจี๊ดๆ จนต้องล้มเลิกไป วันนี้โปรทริว่าขออาสามาไขข้อข้องใจนี้ให้กระจ่าง ด้วยข้อมูลที่อ้างอิงจากหลักวิทยาศาสตร์ เพื่อให้การทานวิตามินซีของคุณคุ้มค่า และปลอดภัยต่อสุขภาพในระยะยาวที่สุดค่ะ
สำหรับคำถามยอดฮิตว่า วิตามินซี กินตอนไหนดี คำตอบสั้นๆ ที่หลายคนอาจเข้าใจผิดมาตลอดคือ “วิตามินซี ควรทานพร้อมมื้ออาหาร หรือหลังอาหารทันที” ค่ะ
ทำไมถึงเป็นแบบนั้น? โปรทริว่าขอเปรียบเทียบง่ายๆ แบบนี้ค่ะ กระเพาะอาหารของเราเปรียบเสมือน “ถังเก็บกรด” ย่อยอาหาร วิตามินซี (Ascorbic Acid) โดยธรรมชาติมีความเป็นกรดสูง หากเราทานตอนท้องว่าง (Empty Stomach) ก็เหมือนเราเทกรดเพิ่มลงไปในถังเปล่าๆ ซึ่งอาจไปกัดระคายเคืองผนังกระเพาะ ทำให้เกิดอาการปวดท้อง แสบท้อง หรือคลื่นไส้ได้ โดยเฉพาะในคนที่เป็นโรคกระเพาะ (1)
นอกจากนี้ งานวิจัยยังพบว่า การทานพร้อมอาหารช่วยเพิ่มการดูดซึม ได้ดีกว่า เพราะระบบย่อยอาหารของเรากำลังทำงานเต็มที่ เลือดไหลเวียนมาที่กระเพาะเยอะ ทำให้พาวิตามินซีเข้าสู่ร่างกายได้สะดวกขึ้นค่ะ
Pro Tip: มื้อเช้าหรือมื้อเที่ยง เป็นช่วงเวลาที่แนะนำที่สุด เพราะเป็นช่วงที่ร่างกายตื่นตัวและระบบเผาผลาญทำงานได้ดีค่ะ
เคยสงสัยไหมคะว่า ทำไมกินวิตามินซี 1,000 มิลลิกรัม (mg) เม็ดเดียวจบ ถึงอาจไม่ดีเท่าการแบ่งกิน?
เรื่องนี้อธิบายได้ด้วย “กฎของแก้วน้ำ” ค่ะ ร่างกายของเรามีความสามารถในการดูดซึมวิตามินซีได้จำกัดในแต่ละครั้ง เปรียบเหมือนแก้วน้ำที่มีความจุจำกัด ถ้าเราเทน้ำ (วิตามินซี) ลงไปทีเดียวถังใหญ่ น้ำส่วนเกินก็จะล้นออกหมด
ข้อมูลจาก National Institutes of Health (NIH) ระบุว่า ร่างกายจะดูดซึมวิตามินซีได้ดีที่สุดเมื่อทานในปริมาณต่ำ (ประมาณ 200-500 mg) หากทานทีเดียว 1,000 mg ขึ้นไป อัตราการดูดซึมจะลดลงเหลือไม่ถึง 50% และส่วนที่เหลือจะถูกขับออกทางปัสสาวะ (2)
คำแนะนำจากโปรทริว่า:
นี่เป็นอีกหนึ่งคำถามยอดฮิต! และคู่มากับคำถามที่ว่า วิตามินซี กินตอนไหนดี เลยล่ะค่ะ ความจริงแล้ววิตามินซีไม่ได้มีสารกระตุ้นที่ทำให้ตื่นตัวเหมือนคาเฟอีนค่ะ สามารถทานตอนมื้อเย็นได้
แต่ข้อควรระวังคือ ไม่ควรทานแล้วล้มตัวลงนอนทันที โดยเฉพาะคนที่ทานแบบเม็ดใหญ่ๆ และดื่มน้ำน้อย เพราะอาจเสี่ยงต่อการเกิดกรดไหลย้อน หรือเม็ดยาละลายไม่หมดตกค้างในหลอดอาหารได้
หากจะทานมื้อเย็น แนะนำให้ทานห่างจากเวลานอนอย่างน้อย 1-2 ชั่วโมง และดื่มน้ำตามมากๆ เพื่อให้ร่างกายได้ขับส่วนเกินออกก่อนเข้านอนค่ะ
วิตามินซีเป็นวิตามินที่ละลายในน้ำ (Water-soluble) ร่างกายขับส่วนเกินออกได้ง่ายก็จริง แต่ถ้าขับออกไม่ทัน หรือทานมากเกินไปต่อเนื่องนานๆ ก็อาจมีความเสี่ยง
โดยเฉพาะ “ผู้ที่มีประวัติเป็นนิ่วในไต (Kidney Stones)” ควรระวังค่ะ เพราะเมื่อวิตามินซีแตกตัว มันจะเปลี่ยนเป็นสารที่เรียกว่า “ออกซาเลต” (Oxalate) ซึ่งถ้ามีมากเกินไปและเราดื่มน้ำน้อย มันจะไปจับตัวเป็นก้อนนิ่วในไตได้ (3)
Checklist ความปลอดภัย:
สูตรสำเร็จกินวิตามินซีฉบับโปรทริว่าเพื่อสุขภาพที่ดี ผิวพรรณสดใส และความปลอดภัย สรุปสั้นๆ ดังนี้ค่ะ
หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้เพื่อนๆ ทานวิตามินซีได้อย่างมั่นใจและได้ผลลัพธ์ที่ดียิ่งขึ้นนะคะ การดูแลสุขภาพเริ่มต้นจากความเข้าใจที่ถูกต้องค่ะ
อ่านบทความที่น่าสนใจอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่: วิตามินซี
*บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาในการให้คำแนะนำทางการแพทย์, การวินิจฉัย, หรือการรักษา หากมีข้อกังวลหรือคำถามเกี่ยวกับสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเสมอ
