เคยไหมคะ? ลุกขึ้นยืนเร็วๆ แล้วรู้สึกหน้ามืด วิงเวียน ทรงตัวไม่อยู่ เหมือนห้องหมุน หรือบางทีก็รู้สึกอ่อนเพลียหมดแรงไปเฉยๆ ทั้งที่ไม่ได้ทำงานหนัก อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าคุณกำลังเผชิญกับภาวะ “ความดันโลหิตต่ำ” ค่ะ
ลองจินตนาการดูนะคะว่า ร่างกายของเราก็เหมือนกับตึกสูงระฟ้า และความดันเลือดก็คือ “ปั๊มน้ำ” ที่คอยสูบฉีดน้ำไปหล่อเลี้ยงทุกชั้นของตึก ถ้าปั๊มน้ำมีแรงดันไม่เพียงพอ น้ำก็ย่อมส่งไปไม่ถึงชั้นบนสุด เลือดของเราก็เช่นกันค่ะ หากความดันต่ำเกินไป เลือดก็อาจส่งไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอชั่วขณะ ทำให้เรามีอาการหน้ามืดวิงเวียนนั่นเอง
ในบทความนี้โปรทริว่าจะพาทุกคนมาทำความเข้าใจว่าภาวะนี้เกิดจากอะไร พร้อมแนะนำ วิธีแก้ความดันต่ำ ด้วยการปรับพฤติกรรมง่ายๆ ที่จะช่วยส่งเสริมให้ร่างกายกลับมาสมดุลและสดชื่นอีกครั้งค่ะ
หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับคำเตือนเรื่องความดันโลหิตสูง แต่รู้ไหมคะว่าความดันที่ต่ำเกินไปก็ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้เช่นกัน โดยปกติแล้ว ความดันโลหิตของคนเราจะอยู่ที่ประมาณ 120/80 มิลลิเมตรปรอท แต่ถ้าหากวัดแล้วตัวเลขต่ำกว่า 90/60 มิลลิเมตรปรอท จะถือว่าเข้าข่ายภาวะความดันโลหิตต่ำค่ะ
คำถามที่พบบ่อยคือ ความ ดัน 90 60 อันตราย ไหม? คำตอบคือ ถ้าคุณมีตัวเลขระดับนี้แต่ไม่มีอาการผิดปกติใดๆ ถือว่าไม่ได้เป็นอันตรายร้ายแรงค่ะ แต่ถ้าตัวเลขนี้มาพร้อมกับความผิดปกติทางร่างกาย ก็ถือเป็นจุดที่ต้องเริ่มหันมาใส่ใจดูแลตัวเองให้มากขึ้น
อาการที่พบบ่อยมักได้แก่ หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ (โดยเฉพาะตอนเปลี่ยนอิริยาบถเร็วๆ เช่น ลุกจากเตียง) รู้สึกอ่อนเพลียไม่มีแรง ตาพร่ามัวชั่วขณะ หายใจตื้นและเร็ว หรือบางรายอาจมีอาการเหงื่อออกตัวเย็นร่วมด้วย
ภาวะนี้สามารถเกิดได้จากหลายปัจจัยเลยค่ะ ตั้งแต่การดื่มน้ำไม่เพียงพอ (ภาวะขาดน้ำ) การยืนเป็นเวลานานๆ พักผ่อนน้อย ความเครียดสะสม อายุที่เพิ่มมากขึ้น ไปจนถึงการขาดสารอาหารบางชนิดที่จำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดค่ะ
เมื่อมีอาการอ่อนเพลียและหน้ามืดบ่อยๆ หลายคนมักสงสัยว่า เป็นความดันขาดวิตามินอะไร หรือเปล่า? คำตอบที่สำคัญมากและหลายคนมักมองข้ามคือ “วิตามินบี 12” และ “กรดโฟลิก (วิตามินบี 9)” ค่ะ
วิตามินทั้งสองชนิดนี้เปรียบเสมือนหัวใจสำคัญในการสร้างเม็ดเลือดแดง หากร่างกายขาดวิตามินบี 12 อาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง ซึ่งส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนที่ส่งไปเลี้ยงร่างกายลดลง นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่พบว่า การขาดวิตามินบี 12 ในผู้สูงอายุ มีความเชื่อมโยงกับภาวะความดันโลหิตต่ำเมื่อเปลี่ยนอิริยาบถ (Orthostatic Hypotension) และการดูแลเสริมวิตามินบี 12 ให้เพียงพอ สามารถช่วยสนับสนุนการปรับสมดุลความดันโลหิตให้ดีขึ้นได้ (1)
หากใครกำลังกังวลและตั้งคำถามว่า ทำยังไงให้ความดันกลับมาปกติ โปรทริว่ามี 7 แนวทางในการดูแลตัวเองง่ายๆ ที่คุณสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ทันทีค่ะ
น้ำเปล่าคือคำตอบที่ดีที่สุดค่ะ! เมื่อมีคนถามว่า ความดันต่ำ ต้องดื่ม อะไร โปรทริว่าขอแนะนำให้จิบน้ำเปล่าสะอาดให้เพียงพอตลอดทั้งวัน เพราะน้ำจะช่วยเพิ่มปริมาณของเหลวในหลอดเลือด ทำให้ระดับความดันโลหิตทรงตัวได้ดีขึ้น มีงานวิจัยที่ระบุว่า การดื่มน้ำประมาณ 480 มิลลิลิตร สามารถช่วยกระตุ้นและบรรเทาอาการความดันโลหิตต่ำขณะยืนได้อย่างรวดเร็วในผู้ที่มีปัญหาความดันตก (2) หรือหากใครเสียเหงื่อมาก การดื่มน้ำแร่ธรรมชาติก็เป็นอีกทางเลือกที่ช่วยเติมเต็มเกลือแร่ให้ร่างกายได้ค่ะ
สำหรับคำถามที่ว่า โรคความดันต่ำ ควรกินอะไร หรือ กินอะไรช่วยเพิ่มความดัน ขอแนะนำให้ปรับสัดส่วนอาหารโดยเน้นการเพิ่ม “โซเดียม” ในระดับที่พอเหมาะค่ะ (แต่ต้องระวังไม่ให้มากเกินไปจนเสียสมดุลนะคะ) การเติมเกลือหรือซีอิ๊วลงในอาหารเล็กน้อย จะช่วยให้ร่างกายเก็บกักน้ำได้ดีขึ้น ส่งเสริมให้ความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม นอกจากนี้ ควรปรับพฤติกรรมมาทานอาหารมื้อย่อยๆ บ่อยขึ้น แทนการทานมื้อใหญ่เพียง 1-2 มื้อ เพื่อป้องกันไม่ให้เลือดไปเลี้ยงกระเพาะอาหารมากเกินไปจนทำให้ความดันตกหลังมื้ออาหารค่ะ
หลายคนสงสัยว่า กินผักช่วยอะไร สำหรับคนที่มีความดันต่ำ การกินผักใบเขียวเข้มจะช่วยเติมเต็มกรดโฟลิก (วิตามินบี 9) และธาตุเหล็ก ซึ่งเป็นวัตถุดิบชั้นดีในการสร้างเม็ดเลือดแดง ช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะโลหิตจางที่เป็นต้นเหตุของความดันตกได้ แล้ว ผักอะไรบ้างที่กินได้ทุกวัน? แนะนำให้มี ปวยเล้ง (Spinach), บรอกโคลี, คะน้า และกะหล่ำปลี ติดตู้เย็นไว้เลยค่ะ นำมาลวก ทานกับน้ำพริก หรือใส่ในสลัดก็ดีต่อสุขภาพสุดๆ
มาถึงประเด็นยอดฮิต! มีหลายคนถามว่า ความดันต่ำกินน้ำขิงได้ไหม โปรทริว่าขออธิบายแบบนี้ค่ะ แม้ขิงจะมีประโยชน์มากมาย แต่ในมุมของความดันโลหิต งานวิจัยพบว่าสารสกัดจากขิงมีฤทธิ์คล้ายยาบล็อกช่องแคลเซียม ซึ่งมีส่วนช่วย “ลด” ความดันโลหิต (3) ดังนั้น หากคุณมีความดันต่ำอยู่แล้ว การดื่มน้ำขิงเข้มข้นในปริมาณมากอาจทำให้ความดันลดต่ำลงไปอีก จึงควรทานแต่พอดี หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญค่ะ
แล้ว สมุนไพรอะไรแก้ความดันต่ำ ได้บ้าง? แนะนำเป็นสมุนไพรที่ช่วยกระตุ้นความสดชื่นและส่งเสริมการไหลเวียนเลือด เช่น ชะเอมเทศ (Licorice root) หรือ โรสแมรี่ (Rosemary) ซึ่งมีคุณสมบัติในการช่วยพยุงระดับความดันให้อยู่ในเกณฑ์ที่สมดุลค่ะ
นอกจากการเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์แล้ว โรคความดันต่ำ ไม่ควรกินอะไร ก็เป็นสิ่งที่ต้องรู้ไว้เช่นกันค่ะ ควรหลีกเลี่ยงการทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูงปรี๊ดในมื้อเดียว (เช่น ข้าวพูนจาน หรือพาสต้าชามยักษ์) เพราะร่างกายจะต้องดึงเลือดจำนวนมากไปที่ระบบย่อยอาหาร ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองน้อยลงจนเกิดอาการหน้ามืดได้ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะแอลกอฮอล์จะทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและทำให้หลอดเลือดขยายตัว ซึ่งจะยิ่งทำให้ความดันตกลงไปอีกค่ะ
ผู้สูงอายุจะมีความยืดหยุ่นของหลอดเลือดลดลง ทำให้ปรับตัวกับการเปลี่ยนท่าทางได้ช้า วิธี แก้ ความดันต่ำ ในผู้ สูงอายุ จึงต้องเน้นที่ความระมัดระวังค่ะ
การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอเป็นทางออกที่ดีเยี่ยมในการดูแลสุขภาพระยะยาว หากต้องการดูแลให้ความดันกลับมาปกติ แนะนำให้ออกกำลังกายเบาๆ ถึงปานกลาง เช่น การเดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือโยคะ เพื่อกระตุ้นให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในการสูบฉีดเลือด แต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายที่ต้องเปลี่ยนท่าทางเร็วๆ หรืองอตัวกะทันหันนะคะ (5)
หากลองไปค้นหาในเว็บบอร์ดชื่อดังด้วยคำว่า ความดันต่ำ แก้ ยัง ไง Pantip หรือ ความดันต่ำ ต้องกินอะไร Pantip เราจะพบประสบการณ์ตรงจากเพื่อนๆ หลายคนที่มาแชร์กัน ซึ่งส่วนใหญ่เห็นตรงกันค่ะว่า หัวใจสำคัญคือ “การพักผ่อนให้เพียงพอ” “การดื่มน้ำเยอะๆ” และ “การลุกนั่งอย่างช้าๆ”
สุดท้ายนี้ สำหรับคำถามที่ว่า ความดันต่ําทํายังไงให้หาย โปรทริว่าอยากให้ทุกคนมองว่า ภาวะความดันต่ำในหลายๆ คน เป็นเพียงสรีระและลักษณะเฉพาะของร่างกาย ไม่ใช่โรคร้ายที่ต้องหาทางกำจัดให้สิ้นซาก เพียงแค่เราหันมาทำความเข้าใจ ปรับสมดุลพฤติกรรมการกิน การดื่มน้ำ และการใช้ชีวิตอย่างเหมาะสมตาม วิธีแก้ความดันต่ำ ที่แนะนำไปข้างต้น ร่างกายของเราก็จะสามารถประคับประคองและรับมือกับภาวะนี้ได้อย่างดีเยี่ยม ทำให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างสดชื่น สดใส และกระปรี้กระเปร่าในทุกๆ วันค่ะ!
อ่านบทความที่น่าสนใจเกี่ยวกับกระเทียมเพิ่มเติมได้ที่: กระเทียม
*บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาในการให้คำแนะนำทางการแพทย์, การวินิจฉัย, หรือการรักษา หากมีข้อกังวลหรือคำถามเกี่ยวกับสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเสมอ
